Najczęściej spotykanymi rozprawami są rozprawy przeprowadzane przed sądami powszechnymi lub sądami administracyjnymi, jednak nie należy zapominać, że kodeks postępowania administracyjnego wprowadza możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej – czyli w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie takiej rozprawy może zainicjować organ z urzędu lub strona na wniosek – w przypadku kiedy jej przeprowadzenie zapewni przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Jakie czynności organ powinien podjąć przed rozprawą?
Organ przed rozprawą podejmuje czynności niezbędne do jej przeprowadzenia, w szczególności organ wzywa:
- strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez przedstawicieli albo pełnomocników;
- świadków i biegłych do stawienia się na rozprawę.
Co zawiera wezwanie na rozprawę?
W wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.
Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom i innym osobom, wezwanym do udziału w rozprawie, doręcza się wezwanie na piśmie.
Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu, mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nieznane organowi administracji publicznej, należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.
Jak przebiega rozprawa?
Rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu kolegialnego.
Strony na rozprawie mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego.
Należy pamiętać, że tak jak w przypadku rozpraw w sądach powszechnych tutaj również w przypadku niewłaściwego zachowania w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne osoby uczestniczące w rozprawie mogą być, po uprzednim ostrzeżeniu, wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 100 zł.