Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) jest jedną z najpopularniejszych form prowadzenia biznesu. Jednak mimo że przedsiębiorca formalnie występuje jako osoba fizyczna, nie oznacza to, że wszystkie decyzje dotyczące jego firmy może podejmować całkowicie samodzielnie. W pewnych sytuacjach – zwłaszcza dotyczących przekształcenia firmy w inną formę prawną lub jej zbycia – konieczna może być zgoda małżonka przedsiębiorcy.
Wspólność majątkowa a działalność gospodarcza
Jeśli małżonkowie nie zawarli umowy o rozdzielności majątkowej to między nimi obowiązuje tzw. ustawowa wspólność majątkowa. W uproszczeniu oznacza to, że majątek nabyty po zawarciu małżeństwa jest wspólny. Dotyczy to również składników majątku nabytych i wykorzystywanych w ramach działalności gospodarczej, nawet jeśli formalnie prowadzona jest ona tylko przez jednego z małżonków.
Przekształcenie lub zbycie przedsiębiorstwa – kiedy wymagana jest zgoda małżonka?
1. Zbycie przedsiębiorstwa lub jego części
Jeżeli przedsiębiorca chce sprzedać swoją firmę (przedsiębiorstwo) lub przekazać ją np. w formie darowizny, wymagana jest zgoda małżonka, jeśli przedsiębiorstwo lub jego składniki stanowią majątek wspólny.
2. Wniesienie przedsiębiorstwa do spółki (aport)
Wniesienie całego przedsiębiorstwa lub jego istotnych składników do spółki (np. jako wkład niepieniężny do spółki z o.o.) również wymaga zgody małżonka.
3. Przekształcenie działalności w spółkę kapitałową
Choć przekształcenie JDG w spółkę z o.o. odbywa się w trybie określonym w KSH, to w praktyce może wymagać zgody małżonka, szczególnie jeśli w ramach przekształcenia dochodzi do przeniesienia składników majątku wspólnego.
W każdym z powyższych przykładów, brak zgody drugiego małżonka będzie skutkować nieważnością danej czynności.
W jakiej formie udzielić zgody?
To zależy. Tutaj forma udzielenia zgody będzie zależna od tego jakiej czynności dokonujemy: zbywamy czy przekształcamy JDG w spółkę z o.o., czy też przedsiębiorstwo zostanie wniesione do spółki.
Jeśli chodzi o zbycie przedsiębiorstwa, należy zachować formę pisemną z podpisami notarialnie poświadczonymi.
W przypadku przekształcenia przedsiębiorcy w jednoosobową spółkę kapitałową zgoda małżonka na przekształcenie powinna zostać sporządzana w formie aktu notarialnego.
Natomiast w przypadku aportu przedsiębiorstwa do spółki wymagane jest zachowanie formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, chyba że w jego skład wchodzi np. nieruchomość – tutaj należy zachować formę aktu notarialnego.