Od kilku lat mamy do czynienia z obowiązkowym procesem dematerializacją akcji spółek akcyjnych oraz spółek komandytowo akcyjnych – oznacza to, że akcje spółki nie mają już formy dokumentu, a podlegają one zarejestrowaniu w rejestrze akcjonariuszy. Wobec tych zmian wpisu do rejestru może żądać spółka lub osoba mająca w tym interes prawny, czyli na przykład osoba posiadająca akcje w danej spółce. Osoba taka musi jednak uzasadnić takie żądanie przedkładając odpowiednie dokumenty. No właśnie, a co w przypadku, gdy nie mamy takich dokumentów? Nierzadko się zdarza, że na przestrzeni lat, takie dokumenty mogą się zawieruszyć.
Czym jest dematerializacja akcji?
Dematerializacja to nic innego jak zjawisko usunięcia danego instrumentu finansowego z obrotu w jego formie materialnej (np. w formie dokumentu) i przeniesienie go do świata wirtualnego np. w formie zapisu w rejestrze. Od marca 2021 roku wszystkie spółki mają obowiązek umieszczania zapisów dotyczących akcji oraz posiadających je akcjonariuszy w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych (KDPW). W przypadku wielu spółek, proces dematerializacji nadal trwa, a to ze względu na fakt, że część akcjonariuszy utraciła dokumenty akcji – obecnie trwają postępowania umorzenia utraconych dokumentów akcji.
Co w sytuacji gdy nie mam dokumentu akcji?
W przypadku utraty przez akcjonariusza dokumentu akcji wskutek zniszczenia, zgubienia lub bezprawnego zaboru należy przeprowadzić sądową procedurę umorzenia dokumentu. W tym celu należy złożyć wniosek o umorzenie dokumentu akcji do właściwego ze względu na siedzibę spółki sądu rejonowego.
Wniosek taki powinien zawierać między innymi informacje o:
- wystawcy dokumentu akcji i jego siedziby,
- oznaczenie dokumentu akcji, jego rodzaju i innych szczególnych informacji,
- uprawdopodobnienie faktu posiadania dokumentu akcji i okoliczności jego utraty.
Następnie, sąd wezwie wszystkich roszczących prawa do dokumentu akcji, aby we wskazanym terminie zgłosili swoje prawa i złożyli w sądzie ten dokument. Sąd, w razie niezłożenia utraconego dokumentu akcji, po upływie miesiąca (licząc od końca terminu do zgłoszenia praw), wyda stosownie do ustalonych okoliczności, postanowienie co do umorzenia utraconego dokumentu akcji.
Jakie są koszty takiego postępowania?
Koszty postępowania sądowego ponosi akcjonariusz składający wniosek. Opłata od wniosku o umorzenie utraconego dokumentu wynosi 200 zł. Należy również liczyć się z poniesieniem kosztów ogłoszeń publikowanych przez sąd.
Co w takiej sytuacji będzie podstawą do wpisu w rejestrze akcjonariuszy?
W wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego, prawomocne orzeczenie sądu o umorzeniu utraconego dokumentu akcji, będzie stanowiło podstawę do podjęcia niezbędnych czynności w celu wpisu do rejestru akcjonariuszy.